Evident AI Index 2026: JPMorganChase blijft eerste, UBS is de enige Europese bank in de top tien

Volgens de Evident AI Index 2026, op 6 oktober 2026 gepubliceerd door het onderzoeksbureau Evident, staat JPMorganChase opnieuw bovenaan de ranglijst van grote banken, gevolgd door Capital One en RBC. UBS is volgens de berichtgeving over de index de enige Europese bank in de top tien.

De index benchmarkt 50 grote banken. Evident zegt dat de gemiddelde score van de banken met 26 procent (9,6 punten) steeg ten opzichte van vorig jaar, wat “nearly 3x the moving average observed in 2023–25” is. Volgens het rapport heeft elke bank in de top tien er al eerder gestaan, en zes ervan halen die top tien sinds 2023 elk jaar.

Het cijfer dat het meest zegt over de kloof tussen belofte en uitkomst: volgens Evident rapporteert slechts 12 procent van de AI-toepassingen een effect op operationele kernindicatoren, en maakt maar 1 procent concrete financiële opbrengsten bekend. Twaalf banken melden nu gerealiseerd of verwacht rendement van AI op groepsniveau, tegenover acht een jaar eerder.

Het onderscheid met de achterblijvers zit volgens Evident in de omkadering van de modellen. Volgens de analyse van Evident heeft 80 procent van de toonaangevende banken geavanceerde controlemechanismen ingevoerd, tegenover 40 procent in de rest van de sector. De snelst groeiende functies zijn AI Model Risk, productmanagement en AI Enablement. Bij de banken die het meeste AI-onderzoek publiceren steeg het aandeel publicaties over het evalueren van modellen van minder dan een kwart tot bijna een derde.

Een kanttekening: dit is de eigen index van een onderzoeksbureau dat banken adviseert en benchmarkt, op basis van openbaar beschikbare gegevens. De ranglijst meet wat banken publiek tonen, niet wat intern werkt.

Wat betekent dit voor banken in België?

De index noemt in de gelezen bronnen geen Belgische bank, dus over de positie van Belgische instellingen valt hier niets af te leiden. Wat wel overdraagbaar is, is de vaststelling dat modelrisico en controle de leiders van de rest scheiden, en dat de meeste AI-toepassingen nog geen meetbaar effect rapporteren.

Wie in België of elders in Europa een eigen AI-programma verantwoordt, kan de cijfers als toetsvragen gebruiken: voor welke toepassingen bestaat een gemeten effect op een operationele indicator, en wie beheert het modelrisico? Dat UBS als enige Europese bank in de top tien staat, zegt iets over hoe de index Europese banken beoordeelt, niet over hoe goed ze AI inzetten. Een eerder stuk over de kloof tussen investering en resultaat lees je in Accenture: banken staken miljarden in AI.