fraude & risico 2 min

Studie: AI kan het risico op runs op geldmarktfondsen vergroten

Een onderzoek van oktober 2026 rekent door wat er gebeurt als AI beleggers altijd laat opletten waar hun kasgeld het best rendeert: geldmarktfondsen worden goedkoper, maar het geld stroomt sneller weg en het risico op een run neemt toe.

AI-ondersteund artikel — automatisch opgesteld en gecontroleerd op feiten. Transparantiemelding conform artikel 50 van de EU AI Act.

Beleggingsfondsen parkeren hun kasgeld in geldmarktfondsen, fondsen die in kortlopend schuldpapier beleggen. Ze wisselen daar zelden van fonds, ook al lopen de rendementen uiteen. Dat blijkt uit een werkdocument van het Amerikaanse onderzoeksbureau NBER, verschenen in oktober 2026, van de economen Ali Hortaçsu en Younggeun Yoo. Zij rekenen door wat er gebeurt als AI-gedreven automatisering die onoplettendheid wegneemt: de vergoedingen dalen ongeveer met de helft, maar de maandelijkse geldstromen worden ongeveer drie keer zo groot.

Wat de economen vinden

De auteurs bouwden een dataset die maand per maand toont welke geldmarktfondsen elk beleggingsfonds aanhoudt, van 2010 tot 2024. Meer dan de helft van de beleggingsfondsen wisselde in die periode nooit van geldmarktfonds. Geldmarktfondsen met minder oplettende beleggers nemen meer liquiditeitstransformatie op zich en bieden lagere rendementen. Toch maken ze hogere winsten en overleven ze vaker, vooral als de rente laag staat.

Een wereld zonder onoplettendheid

Het werkdocument rekent een scenario door waarin beleggers wel altijd opletten. Dat is een berekening met een model, geen voorspelling. De vergoedingen dalen dan ongeveer met de helft, de verschillen in rendement verdwijnen bijna en de marktconcentratie daalt met ongeveer 20%.

Daar staat een prijs tegenover. De maandelijkse geldstromen stijgen ongeveer drie keer zo sterk. Het aantal fonds-maanden waarin opvragingen groter zijn dan de wekelijkse liquide activa stijgt ongeveer zes keer. De auteurs wijzen daarom op een groter risico op gedwongen verkopen en op runs op geldmarktfondsen, waarbij beleggers massaal hun geld opvragen.

Wat betekent dit voor banken in België?

Of de uitkomsten ook gelden voor Europese geldmarktfondsen, is een open vraag. De denkrichting raakt banken wel zodra ze klanten een assistent geven die rendementen vergelijkt. Als zo’n assistent kasgeld sneller naar het beste rendement verplaatst, wordt uitstroom minder voorspelbaar. Voor een bank is dat een vraag voor het liquiditeitsbeheer, bij spaargeld net zo goed als bij fondsen.

Meer uit Fraude & risico

Bronnen · 1 ↗