ECB-toezichthouder Buch: meer dan 90% van de banken onder rechtstreeks ECB-toezicht gebruikt al AI, maar het vervangt het menselijk oordeel niet
Claudia Buch, voorzitter van de raad van toezicht van de ECB, zei op 22 september 2026 in Amsterdam dat AI voorspellingen verbetert maar menselijk oordeel niet vervangt, en dat banken bij AI-agenten waarborgen moeten inbouwen.
AI-ondersteund artikel — automatisch opgesteld en gecontroleerd op feiten. Transparantiemelding conform artikel 50 van de EU AI Act.
Meer dan 90% van de banken die rechtstreeks onder ECB-toezicht staan, integreert volgens Claudia Buch, voorzitter van de raad van toezicht van de ECB, al AI in haar activiteiten, en 85% gebruikt generatieve AI. Buch zei dat op 22 september 2026 in een toespraak in Amsterdam, op een conferentie van de Foreign Bankers’ Association of the Netherlands. Ze baseerde zich daarbij op toezichtsgegevens van de ECB.
Volgens Buch is risicobeperking het belangrijkste toepassingsgebied: 64% van de banken gebruikt AI voor het voorkomen van fraude en cybercriminaliteit. Tegelijk noemt ze AI een risico op fraude en op ingebouwde vooringenomenheid in beslissingen, met het potentieel om het vertrouwen en de betrouwbare informatiesystemen te raken waarop banken steunen.
Wat de toezichthouder zegt over krediet en AI-agenten
Bij kredietverlening ziet Buch kansen: AI-gestuurde kredietbeoordeling kan volgens haar de screening van kredietportefeuilles verbeteren, wanbetalingen verminderen en de opvolging versterken. Maar AI kan voorspellingen verbeteren en kan menselijk oordeel niet vervangen. Hoeveel risico je neemt, hoe je kwalitatieve en zachte informatie gebruikt en hoe je uitzonderlijke gevallen behandelt: dat vraagt volgens haar menselijk oordeel. AI kan bovendien nieuwe vooroordelen introduceren, waarna menselijke tussenkomst nodig is om de kredietverlening weer op de waarden van de organisatie af te stemmen.
Over AI-agenten is ze kort maar duidelijk: hun gebruik maakt de vraag urgent hoe je waarborgen inbouwt en ervoor zorgt dat genomen beslissingen in lijn blijven met de kernwaarden van de organisatie. Voor de toezichthouder zelf houdt ze het principe dat ze technologieneutraal is, niet risiconeutraal: het is niet aan de toezichthouder om te bepalen welke technologie banken gebruiken. Ze legt ook een link met data: sterke mogelijkheden om risicodata te aggregeren en te rapporteren bepalen hoe goed banken AI en geavanceerde analyse kunnen benutten.
Dezelfde toespraak kwam eerder al aan bod in ons stuk over Apollo en de vrees voor een bankrun door AI-agenten, waar het ging over spaargeld. Hier gaat het om wat de toezichthouder over AI in de bank zelf zegt.
Wat betekent dit voor banken in België?
De toespraak is geen nieuwe regel of richtsnoer, maar ze toont waar de toezichthouder de aandacht legt. Als je bank onder rechtstreeks ECB-toezicht staat, kun je in gesprekken met je toezichthouder vragen verwachten over drie dingen die Buch noemt: wie bij kredietbeslissingen het laatste woord heeft, hoe je vooringenomenheid opspoort en corrigeert, en welke waarborgen je rond een AI-agent zet. Een bank die AI-agenten wil inzetten, doet er goed aan die waarborgen nu al op papier te hebben.
De cijfers van Buch gaan over de banken onder rechtstreeks ECB-toezicht als groep. Hoe Belgische banken zich tot dat gemiddelde verhouden, zegt de toespraak niet.